IM354 Br. Boudewijn Briare

Geboren in Rijsbergen   1922 – 02 – 03

Postulant                     1941 – 01 – 19

Noviciaat                     1941 – 08 – 14

Eerste geloften             In Memoriam Broeder Boudewijn BriareIn Memoriam Broeder Boudewijn BriareIn Memoriam Broeder Boudewijn BriareIn Memoriam Broeder Boudewijn Briare1942 – 08 – 15

Eeuwige geloften          1945 – 08 – 15

Overleden te Huijbergen 2017 – 05 – 14

 Negentien jaar oud begint hij op 19 januari 1941 een periode van kennismaking met de broeders op het oude Sint Marie van Huijbergen. Hij begint zijn noviciaat in hetzelfde jaar op 14 augustus, maar moet na enkele maanden, door de Duitse bezetting gedwongen, op 13 november 1941 met de andere novicen verhuizen naar de Volksabdij in Ossendrecht. Op 15 augustus 1942 doet hij zijn tijdelijke geloften die hij drie jaar later op 15 augustus 1945 vernieuwd voor eeuwig.

Zijn arbeidzame leven begint in Bergen op Zoom waar hij van 1942 tot 1944 in het basisonderwijs werkzaam was. Het was het begin van een vruchtbaar leven dat in Huijbergen zal eindigen als ook het schoonhouden van de tuinpaden hem te veel wordt. Ondanks de energiebesparing, door naar zijn hark te fietsen die hij achter gelaten had op de plaats waar hij gebleven was, ging het echt niet meer.

In de lijn van een van de beste tradities van onze congregatie heeft hij al zijn talenten besteed aan het speciaal onderwijs. Waarbij niet zozeer werd uitgegaan van wat de leerlingen moeten kunnen maar van de eigen mogelijkheden die iedere leerling heeft. Hij begint in 1945 op de St. Janschool aan de Weerijssingel te Breda waar hij onder de bezielende leiding van broeder Joachim kennis maakt met de leerlingen die voor hun ontplooiing een speciale vorm van onderwijs nodig hebben. In 1946 gaat hij terug naar Bergen op Zoom om daar samen te werken met een andere pionier, nl. broeder Jacobus Blommerde die in 1935 opdracht had gekregen van het bestuur zich in te zetten voor de jongens op de Agnesschool van de zusters van Oudenbosch in Bergen op Zoom. In 1946 komt broeder Boudewijn dan naar de 7 jaar oude St. Jansschool in de kloostertuin van de broeders aan de Hoogstraat waar broeder Jacobus de leiding had gekregen. In drie jaar tijd behaalt hij een akte voor handenarbeid, drie Ward-diploma’s  en een getuigschrift voor het toen ter tijd zogenaamde BLO onderwijs.

Als hij in 1952 terug gaat naar Breda en vanuit de communiteit in de Kweekschool werkzaam is op de St. Jansschool aan de Weerijssingel gaat zijn aandacht ook uit naar de oud-leerlingen van het speciaal onderwijs. Die hebben meer nodig dan een eigen patronaat op de zolder van de  school, waartoe een initiatief genomen werd in de jaren dertig. Boudewijn is dan ook nauw betrokken bij de voorbereidingen voor de oprichting van de Dr. Johannes Kardinaal de Jong Stichting in december 1955, die tot doel had de maatschappelijke belangen van hen die “een minder gunstige geestesontwikkeling hebben” te behartigen. Een stichting die een pionierstaak vervult die later met veel deskundigheid zal worden voortgezet door nazorg-stichtingen zoals Accent – Prisma die nog regelmatig aanzienlijke bedragen schenken voor de APAE school in Brazilië, het werk van een oud-medewerker van broeder Boudewijn, broeder Gummarus.

Broeder Boudewijn zelf verhuist in 1954 naar Oosterhout waar hij hoofd wordt van de pas gebouwde Pius X School in de Gasstraat. Dertig jaar zal hij als hoofd de leiding hebben van deze school. Als de school in 1983 fuseert en de naam verandert in de Zwaaikom, (later De Rank – De Wissel) wordt een ander hoofd benoemd maar Boudewijn blijft nog een jaar als waarnemend hoofd bij de school betrokken.

In het archief zijn een aantal albums bewaard gebleven met foto’s en aantekeningen van de jaarlijkse fietstochten tussen 1958 en 1967. Deze foto’s laten een team laten zien dat deze kinderen, die maanden spaarden voor deze tochten, wil begeleiden in deze bijzondere vakantie ervaringen en daarvoor de eigen vrije dagen beschikbaar stelt. Toen broeder Boudewijn me de albums overhandigde voor het archief, wilde hij toch even kwijt dat het niet eenvoudig geweest was om voor deze tochten toestemming te krijgen van het bestuur van de congregatie, een opmerking waarin ik beluisterde dat hij nog kon nagenieten van zijn overwinning.

Ook als hij in 1984 met pensioen gaat zal het belang van deze kinderen hem blijven inspireren. In het archief zijn drie door hem samengestelde cursussen bewaard gebleven, “onderhoud van tuinen en planten”, “eenvoudig bloemschikken”, en “groenvoorziening” voor de Praktijkschool de Zwaaikom.

De energie om zich creatief in te blijven zetten voor de leerlingen van het speciaal onderwijs haalde Broeder Boudewijn niet uit de waardering voor zijn prestaties. De zoektocht naar de soms verborgen talenten, de langzame, methodisch geplande vorderingen van de leerlingen, de kleine succesjes die zo kenmerkend zijn voor deze vorm van onderwijs, waren een bevestiging die hem inspireerde tot het vinden van nieuwe methodes en hulpmiddelen. Het is indrukwekkend te zien hoe hij op latere leeftijd nog Portugees gaat studeren om zo te kunnen communiceren met de leraressen van de APAE-school in Cáceres. Hij wilde weten wat ze nodig hadden voor hun leerlingen, en in Breda en omgeving had hij zo z’n netwerk dat hem in staat stelde om via z’n zorgvuldig samengestelde pakketten aan deze behoeften tegemoet te komen. En om nog meer zicht te krijgen op de lokale mogelijkheden en behoeften is hij zelf ook een keer gaan kijken.

De schriftelijke reacties over de bruikbaarheid van het toegezonden materiaal zag hij met veel belangstelling tegemoet en soms duurde het voor zijn gevoel wel wat lang. Maar als er dan lovende en dankbare reacties kwamen wist hij die ook te relativeren, het ging immers niet om hem. Hij wilde weten of en hoe het materiaal gebruikt kon worden voor de kinderen. Toen ik hem een jaar of tien geleden voorstelde om zelf nog eens te gaan kijken reageerde hij positief maar vroeg bedenktijd. Na enige tijd liet hij weten van mijn aanbod geen gebruik te maken, zijn komst zou de leraressen in verlegenheid kunnen brengen, hun positieve reacties, deels voortgekomen uit beleefdheid en waardering voor zijn inzet, zouden te veel af kunnen wijk en van de realiteit. “Nee, ik denk dat het beter is dat ik niet ga”, was zijn antwoord. Ik beluisterde toen een houding van iemand die gewoon is zich in te leven in de situatie van de ander.

Broeder Boudewijn, nee hij was geen man voor het podium, maar wie mocht denken dat daar een gebrek aan zelfvertrouwen uit zou spreken vergist zich in hoge mate. Alhoewel hij zeker niet ongevoelig was voor bevestigende belangstelling en een waarderend woord, was zijn zelfvertrouwen niet gebaseerd op het applaus van omstanders. Nee, weloverwogen maakte hij zijn besluiten en bracht hij z’n argumenten in duidelijke bewoordingen, zonder abstracte hoogstandjes met overtuigingskracht naar voren, onwrikbaar zelfs wanneer er tegenspraak dreigde te ontstaan. Een speelse strijdlustigheid was hem hierin overigens ook niet vreemd.

Het is mooi om te zien hoe initiatieven uit 1926 op de Rosaschool in de Kerkstraat en in het souterrain van de Franciscuskweekschool te Breda als een rode draad door de geschiedenis van de congregatie heen loopt, tot aan Cáceres in de Mato Grosso van Brazilië. Een lijn van toewijding en aandacht voor hen die in hun ontplooiing meer aandacht nodig hadden. Br. Boudewijn is een belangrijke schakel in deze traditie geweest. Maar als hij in 2007 bij een jubileum in de pers lovende woorden te horen krijgt, schrijft hij een briefje aan het bestuur van de Nederlandse provincie om de congregatie te bedanken voor de opdracht zich te wijden aan het speciale onderwijs.

Mag ik u allen uitnodigen om dankbaar te zijn voor deze medebroeder, deze broer en oom, vriend of collega, voor al hetgene dat met zijn medewerking tot stand kon komen in de ontplooiing van al die leerlingen. Hun ontwikkeling, hun leven zou aanmerkelijk anders verlopen zijn, zonder hem.

Heer van alle leven, in dankbaarheid geven we onze medebroeder Boudewijn Briaire, die ons dierbaar is, terug aan U. Hij liet zich leiden, in zijn leven en zijn werken door de aantrekkingskracht van Uw liefde laat hem nu thuis tot rust komen, voor eeuwig bij U.

br. bram